Warszawska prokuratura potwierdziła w piątek zatrzymanie 23-letniego mężczyzny w związku z serią zatruć nieletnich, do których dochodziło w całej Polsce na przestrzeni ostatnich trzech lat. Do spektakularnego aresztowania doszło podczas firmowej gali w centrum konferencyjnym w Warszawie, gdzie mężczyzna został obezwładniony przez funkcjonariuszy w cywilu. Jak ustaliła nasza redakcja, sprawa wyszła na jaw po tym, jak 36-letnia Ewa Kowalska, menedżerka firmy farmaceutycznej, znalazła swojego ośmioletniego syna nieprzytomnego na ganku domu po firmowym przyjęciu noworocznym.
Do zdarzenia, które zapoczątkowało śledztwo, doszło w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia na jednym z osiedli domów jednorodzinnych w Warszawie. Kobieta wracająca z firmowej imprezy zastała dziecko leżące na schodach wejściowych, z widocznymi oznakami ciężkiego zatrucia. Chłopiec miał sine usta, płytki oddech i był nieprzytomny.
Na miejscu przebywali członkowie rodziny, w tym brat kobiety, którzy mieli twierdzić, że dziecko “po prostu się przewróciło” i “dramatyzuje”. Dopiero interwencja ratownika medycznego, który rozpoznał mężczyznę z wcześniejszej interwencji we Wrocławiu, doprowadziła do ujawnienia szokującego procederu.
Ratownik medyczny Bartosz Wójcik, który przybył na miejsce zdarzenia, rozpoznał w bracie kobiety mężczyznę widzianego trzy lata wcześniej podczas identycznej interwencji we Wrocławiu. Wówczas dziewięcioletni chłopiec zasłabł po wypiciu napoju ofiarowanego przez nieznajomego, a sprawa została umorzona z powodu braku dowodów. Jak wynika z ustaleń śledczych, mężczyzna miał przez lata podróżować po Polsce, oferując dzieciom napoje z dodatkiem silnych leków, w tym difenhydraminy i kodeiny, w celu wywołania objawów chorobowych, które mogłyby posłużyć jako podstawa do przejęcia spadku.
Prokuratura ujawniła, że zatrzymany mężczyzna działał według starannie opracowanego planu, który obejmował zmianę testamentu dziadka rodziny. Kluczowym elementem była klauzula przewidująca przekazanie całego majątku w wysokości ponad 4 milionów złotych alternatywnemu beneficjentowi w przypadku uznania głównego spadkobiercy za niezdolnego do zarządzania finansami z powodu przewlekłej choroby psychicznej. Aby sfałszować takie rozpoznanie, mężczyzna miał podawać dzieciom substancje psychoaktywne, które wywoływały objawy przypominające ciężkie zaburzenia neurologiczne.
W trakcie śledztwa zgromadzono dowody wskazujące na co najmniej pięć oddzielnych przypadków zatruć dzieci w różnych miastach Polski, w tym we Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku i Katowicach. We wszystkich przypadkach schemat działania był identyczny: mężczyzna nawiązywał kontakt z dzieckiem, częstował je napojem, po czym obserwował skutki zatrucia. Rodzice ofiar, którzy przez lata bezskutecznie szukali sprawiedliwości, przekazali śledczym notarialne oświadczenia, dokumentację medyczną oraz nagrania z kamer monitoringu, które w sposób jednoznaczny identyfikowały podejrzanego.
Szczególnie wstrząsające są zeznania ośmioletniego Mikołaja, syna Ewy Kowalskiej, który po wybudzeniu ze śpiączki farmakologicznej opisał wydarzenia z feralnej nocy. Chłopiec zeznał, że wujek podał mu “specjalny sok pomarańczowy dla dużych dzieci”, grożąc, że jeśli go nie wypije, rozpuści plotki o rzekomym moczeniu łóżka. Po wypiciu napoju dziecko straciło kontrolę nad ciałem, a mężczyzna miał je zepchnąć ze schodów, aby upadek wyglądał na przypadkowy.
Chłopiec dodał, że wujek mówił o pieniądzach dziadka, które “będą jego”.
Podczas piątkowej gali rozdania nagród firmowych, na której obecnych było ponad 400 gości, w tym dziennikarze i przedstawiciele władz, Ewa Kowalska wykorzystała moment przemówienia, aby publicznie zdemaskować brata. Na ogromnym ekranie LED zaprezentowano zgromadzone dowody, w tym nagrania z monitoringu, na których widać mężczyznę podającego dzieciom zatrute napoje, oraz wiadomości tekstowe, w których otwarcie planował przejęcie spadku. Po zakończeniu prezentacji na sali pojawili się funkcjonariusze, którzy dokonali zatrzymania.
Czterej młodzi mężczyźni, dziś w wieku od 14 do 16 lat, którzy byli ofiarami wcześniejszych zatruć, wstali z miejsc i publicznie wskazali zatrzymanego jako sprawcę. Ich zeznania, wraz z materiałem dowodowym zebranym przez wynajętego przez rodzinę detektywa, stanowiły podstawę do postawienia zarzutów. Jak poinformowała prokuratura, mężczyźnie postawiono zarzuty pięciokrotnego usiłowania zabójstwa, podawania substancji szkodliwych małoletnim oraz oszustw majątkowych.
Grozi mu kara do 40 lat pozbawienia wolności.
W sprawie zatrzymano również ojca i macochę Ewy Kowalskiej, którzy mieli być świadomi procederu i aktywnie go ukrywać. Mężczyzna usłyszał zarzuty zaniedbania i współudziału, natomiast kobieta odpowie za pomocnictwo w przestępstwie. Oboje zostali tymczasowo aresztowani na okres trzech miesięcy.
Sąd rodzinny podjął natychmiastowe decyzje o zabezpieczeniu majątku dziecka i ustanowieniu Ewy Kowalskiej jedynym prawnym opiekunem, z pełną kontrolą nad funduszem powierniczym.
Ewa Kowalska, która po ujawnieniu sprawy zmieniła nazwisko wraz z synem i przeprowadziła się do innego regionu kraju, założyła fundację “Bezpieczna Przystań” mającą na celu pomoc rodzinom w podobnych sytuacjach. W rozmowie z naszą redakcją podkreśliła, że jej celem jest nie tylko ukaranie sprawców, ale przede wszystkim ochrona innych dzieci przed przemocą ze strony najbliższych. Fundacja w pierwszym roku działalności pomogła już 41 rodzinom w zmianie miejsca zamieszkania i zabezpieczeniu prawnej ochrony.
Psychologowie dziecięcy komentujący sprawę zwracają uwagę na szczególnie perfidny charakter przestępstwa, które wykorzystywało zaufanie dziecka do członka rodziny. Ofiary, które przez lata były narażone na działanie silnych substancji, mogą zmagać się z długotrwałymi konsekwencjami zdrowotnymi, w tym uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami neurologicznymi i problemami psychicznymi. Specjaliści podkreślają, że kluczowe znaczenie ma szybka interwencja terapeutyczna i zapewnienie dzieciom bezpiecznego środowiska.
Policja apeluje do wszystkich rodziców i opiekunów o zwrócenie szczególnej uwagi na nagłe zmiany w zachowaniu dzieci oraz o niebagatelizowanie sygnałów mogących wskazywać na przemoc domową. Funkcjonariusze przypominają, że zgodnie z polskim prawem każdy przypadek podejrzenia krzywdzenia dziecka powinien być niezwłocznie zgłaszany odpowiednim służbom. W przypadku zagrożenia życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112, a w sytuacjach wymagających interwencji socjalnej można kontaktować się z ośrodkami pomocy społecznej.
Śledczy nie wykluczają, że liczba ofiar może być większa, i apelują do osób, które mogły mieć kontakt z podejrzanym w latach 2022–2025, o kontakt z prokuraturą. Trwają analizy danych telekomunikacyjnych i bankowych zatrzymanego, które mogą ujawnić kolejne przypadki zatruć. Prokuratura zapowiada, że materiały zebrane w sprawie będą stanowić podstawę do postawienia dodatkowych zarzutów, a proces będzie miał charakter precedensowy ze względu na skalę i metodykę działania sprawcy.
Eksperci prawni zwracają uwagę, że sprawa ta może przyczynić się do zaostrzenia przepisów dotyczących ochrony małoletnich przed przemocą ze strony członków rodziny. Obecne regulacje, choć przewidują surowe kary za znęcanie się nad dziećmi, często okazują się niewystarczające w przypadkach, gdy sprawca działa w sposób zaplanowany i długotrwały. Postuluje się wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla pracowników służby zdrowia i oświaty w zakresie rozpoznawania symptomów celowego zatruwania dzieci.
Matka ośmioletniego Mikołaja, która przez tygodnie po ujawnieniu sprawy zmagała się z traumą, podkreśla w rozmowach z mediami, że jej historia jest przestrogą dla wszystkich rodziców. “Nie zawsze potwór chowa się pod łóżkiem. Czasami siedzi przy twoim stole, nosząc twarz kogoś, kogo kiedyś nazywałeś bratem” – mówi.
Kobieta apeluje do rodziców o czujność i dokumentowanie wszelkich niepokojących sygnałów, które mogą świadczyć o tym, że dziecko jest krzywdzone przez osoby najbliższe.
W szpitalu klinicznym w Warszawie, gdzie hospitalizowany był Mikołaj, lekarze podkreślają, że chłopiec cudem uniknął śmierci. Dawka substancji, którą mu podano, była na granicy toksyczności dla dorosłego człowieka, a jego organizm był dodatkowo odwodniony. Dzięki szybkiej interwencji ratowników i personelu medycznego udało się uratować dziecko, jednak proces rekonwalescencji i terapii psychologicznej będzie długotrwały.
Chłopiec wciąż budzi się w nocy z krzykiem, ale jak zapewnia matka, koszmary są coraz rzadsze.
Sprawa wywołała ogólnopolską dyskusję na temat skuteczności systemu ochrony dzieci przed przemocą domową. Organizacje pozarządowe zajmujące się prawami dziecka wskazują na luki w przepisach, które umożliwiają sprawcom unikanie odpowiedzialności. Postulują wprowadzenie centralnego rejestru przypadków zatruć nieletnich oraz obowiązkowej wymiany informacji między szpitalami, policją i sądami rodzinnymi.
Jak podkreślają, w przypadku Karola Kowalskiego brak takiej współpracy pozwolił mu na bezkarne działanie przez trzy lata.
Prokuratura Krajowa zapowiedziała powołanie specjalnego zespołu śledczego, który zbada wszystkie przypadki zatruć dzieci w Polsce w latach 2020–2025. Celem jest ustalenie, czy podobne przypadki miały miejsce w innych regionach kraju i czy istnieją inne osoby działające według podobnego schematu. Śledczy analizują również dane dotyczące sprzedaży substancji psychoaktywnych, które mogły być wykorzystywane do celów przestępczych.
Wyniki tych analiz mogą doprowadzić do kolejnych zatrzymań.
Rodziny ofiar, które przez lata bezskutecznie szukały sprawiedliwości, wyrażają ulgę i nadzieję, że po ujawnieniu sprawy ich dzieci wreszcie otrzymają należną pomoc. Wielu z nich podkreśla, że przez lata nikt nie wierzył w ich relacje, a organy ścigania traktowały zatrucia jako nieszczęśliwe wypadki. Dopiero połączenie sił przez matkę Mikołaja i wynajętego przez nią detektywa doprowadziło do zebrania wystarczających dowodów, które przekonały prokuraturę do wszczęcia postępowania.
Eksperci od bezpieczeństwa zwracają uwagę na rosnący problem wykorzystywania substancji chemicznych do celów przestępczych, szczególnie w kontekście konfliktów rodzinnych i sporów spadkowych. Coraz częściej dochodzi do przypadków, w których sprawcy próbują wpłynąć na stan zdrowia ofiar, aby osiągnąć korzyści majątkowe. W odpowiedzi na te zagrożenia Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało prace nad nowelizacją kodeksu karnego, która wprowadzi surowsze kary za przestępstwa z użyciem substancji psychoaktywnych wobec małoletnich.
Mikołaj, który po przeprowadzce rozpoczął treningi piłki nożnej, powoli wraca do normalnego życia. Jego matka podkreśla, że najważniejsze jest dla niej zapewnienie synowi bezpieczeństwa i stabilizacji. “Kiedy wiosną strzelił swojego pierwszego gola, płakałam mocniej niż w noc, kiedy to wszystko się zaczęło” – wspomina.
Kobieta planuje kontynuować działalność fundacji i pomagać innym rodzinom w podobnych sytuacjach, a także działać na rzecz zmian w przepisach, które utrudnią sprawcom wykorzystywanie dzieci do osiągania korzyści majątkowych.