Wrocław, 14 października. 58-letnia Halina Malinowska z Wrocławia omal nie straciła mieszkania wartego setki tysięcy złotych, gdy jej synowa podczas rodzinnego obiadu w eleganckiej restauracji na wrocławskim Rynku postawiła ultimatum: „Podpisz to albo zniszczę ci życie”. Sprawa, która wstrząsnęła lokalną społecznością, ujawniła proceder wyłudzeń metodą „na synową”, w który zamieszany był fałszywy adwokat i co najmniej kilkanaście pokrzywdzonych rodzin z Dolnego Śląska.
Wszystko zaczęło się niewinnie. Damian, jedyny syn Haliny i Bogdana Malinowskich, przyprowadził do domu Sylwię Kowalewską zimą dwa lata temu. Młoda kobieta oczarowała całą rodzinę.
Przyniosła sernik z cukierni, mówiła słodko, pytała o mieszkanie przy ulicy Jedności Narodowej. „Powinnam była zwrócić uwagę na drobiazgi, na to jak zerkała na nasze meble, jakby je wyceniała” – relacjonuje pani Halina.
Zaręczyny nastąpiły po pół roku. Wtedy zaczęły się prawdziwe żądania. Wesele miało być „wydarzeniem” – sala na 200 osób w luksusowym dworze pod Wrocławiem, orkiestra z Warszawy, suknia od projektantki z Poznania, fotograf z dronem, fajerwerki nad stawem.
Kosztorys opiewał na 160 tysięcy złotych.
„To ogromne pieniądze. Damy na salę i orkiestrę, powiedzmy 25, może 30 tysięcy” – zaproponowała Halina. W odpowiedzi usłyszała, że „w porządnych domach rodzice pana młodego płacą za wesele”.
Małżonkowie oddali całe swoje oszczędności – 30 tysięcy złotych zbierane przez lata na czarną godzinę.
Po weselu zaczęły się telefony z żądaniami kolejnych pieniędzy. Bogdan Malinowski, przez 30 lat prokurator w Prokuraturze Okręgowej we Wrocławiu, ostrzegał żonę: „Halinko, coś tu śmierdzi. Uważaj na siebie”.
Nie mylił się.
W sobotę Sylwia zaprosiła teściową na „zwykły obiad” do restauracji pod numerem 14. W głębi sali, obok bladego Damiana i wyprostowanej Sylwii, siedział nieznany mężczyzna w drogim szarym garniturze. Przedstawił się jako „mecenas Roman Kwiatkowski”.
Na stole leżał gruby plik dokumentów.
„Tutaj mamy umowę pożyczki na 130 tysięcy złotych, tu weksel jako zabezpieczenie, a tu akt darowizny mieszkania przy ulicy Jedności Narodowej na rzecz syna i synowej. Wystarczy podpisać” – powiedział mężczyzna. Halina zamarła.
„Ja niczego nie pożyczałam. Nie oddam mieszkania” – wyszeptała.
Wtedy Sylwia pochyliła się nad stołem. Uśmiech zniknął. „Pani Halino, niech pani nie komplikuje.
Niech pani po prostu podpisze, bo jeśli pani tego nie zrobi, zniszczę pani życie. Opowiem wszystkim, jaka pani jest naprawdę. Odbiorę pani syna.
Wnuki, których pani nie zobaczy. Zamienię pani starość w piekło” – powiedziała cicho, jadowicie.
Halina zachowała zimną krew. „Wiesz co, kochanie? Mój mąż już idzie” – odpowiedziała spokojnie.
Sylwia zamrugała. „Zadzwoniłam do niego z toalety, zanim usiadłam. A mój Bogdan przez 30 lat pracował w prokuraturze okręgowej.
Może słyszeliście?” – dodała.
W tej samej chwili usłyszała dzwonek nad wejściem. Do sali wszedł Bogdan Malinowski w granatowym płaszczu, z parasolem ociekającym deszczem. Bez podnoszenia głosu wziął dokumenty ze stołu i zaczął je czytać.
„Umowa pożyczki datowana na dzień przed weselem. Podpis pożyczkodawcy pusty. Weksel in blanco, bez wpisanej kwoty.
Ktoś mógłby tu wpisać 130 tysięcy albo 3 miliony” – mruknął.
Potem spojrzał na fałszywego mecenasa. „Pan się przedstawił jako mecenas Kwiatkowski. Proszę mi podać numer wpisu na listę adwokatów.
Dla porządku” – powiedział. Mężczyzna milczał. „Nie ma pan numerów, bo nie jest pan żadnym adwokatem.
Prawda, panie mecenasie? A teraz sobie przypominam. Roman Kwiatkowski.
Osiem lat temu przewinął się pan przez naszą prokuraturę. Podszywanie się pod prawnika, wyłudzenia od starszych osób” – dodał Bogdan.
Fałszywy adwokat zerwał się z krzesła, chwycił teczkę i niemal biegiem ruszył w stronę wyjścia, przewracając po drodze krzesło. Zniknął w deszczu wrocławskiej ulicy. Sylwia próbowała jeszcze ratować sytuację.
„To nie tak, jak myślicie. Ja tylko chciałam zabezpieczyć naszą przyszłość” – zaczęła.
„Sylwiu, ja wiem o pani więcej niż pani myśli. Wczoraj wieczorem wykonałem kilka telefonów do starych kolegów. Nazwisko pani męża sprzed Damiana też przewija się w pewnych aktach.
Pan Marek z Opola też miał mieszkanie, też podpisał kilka dokumentów, a potem został z niczym i długami” – przerwał jej Bogdan.
Okazało się, że Sylwia Kowalewska nie była zwykłą chciwą dziewczyną. To był plan, metoda. Namierzała mężczyzn z majątkiem, z mieszkaniem, z naiwnymi, kochającymi rodzicami.
Wchodziła w rodzinę jak nóż w masło i wyciągała wszystko, co się dało. Damian był kolejną ofiarą.
„Mamo, przysięgam, nie wiedziałem. Czułem, że coś jest nie tak. Ona mówiła, że jak jej nie pomogę, to odejdzie.
Że rodzice mają obowiązek. Powtarzała to codziennie, tygodniami, aż w końcu sam już nie wiedziałem, co jest prawdą” – płakał Damian.
W poniedziałek rano punktualnie o 8:00 małżonkowie stali przed budynkiem Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Śródmieścia. Złożyli zawiadomienie o próbie wyłudzenia mienia znacznej wartości. Sprawę przyjął prokurator Andrzej Ziętek, dawny praktykant Bogdana.
Śledztwo ruszyło pełną parą. Okazało się, że Roman Kwiatkowski działał od lat, podszywając się pod prawnika. Sylwia Kowalewska miała na koncie co najmniej kilkanaście podobnych spraw.
Zgłosili się kolejni pokrzywdzeni: pan Marek z Opola, starsza pani z Legnicy, wdowiec spod Wałbrzycha. Za każdym razem ten sam schemat.
„Ona zawsze celowała w to samo. Samotni mężczyźni po trzydziestce, mieszkanie na własność, ciepły dom rodzinny, matka gotowa oddać ostatnią złotówkę dla szczęścia dziecka. To nie była miłość, to była selekcja jak na łowach” – analizował Bogdan, siedząc nad wydrukami z akt przy kuchennym stole.
Zadzwoniła też pani Grażyna, matka Sylwii, ta sama, która przy pierwszym obiedzie pytała o metry kwadratowe. „Pani Halino, przecież to nieporozumienie. Moja córeczka nigdy by nikogo nie skrzywdziła.
Wycofajcie te oskarżenia po dobroci” – mówiła.
„Pani Grażyno, pani doskonale wiedziała, czym zajmuje się pani córka. Widziałam pani oczy przy tamtym stole. Liczyła pani moje meble razem z nią.
Proszę więcej do mnie nie dzwonić” – odpowiedziała Halina i odłożyła słuchawkę.
Sylwia próbowała walczyć. Dzwoniła do Damiana po nocach, raz błagając, raz grożąc. Pewnego wieczoru pojawiła się pod kamienicą przy Jedności Narodowej.
Stała w deszczu pod latarnią, w eleganckim płaszczu, i patrzyła w okna. Halina zeszła na dół sama.
„Pani Halino, zróbmy to inaczej. Wycofajcie zawiadomienie, a ja zniknę z waszego życia. Nikt nie musi cierpieć.
Pomyślcie o Damianie, o jego reputacji” – zaczęła słodko Sylwia. „Nie” – przerwała jej Halina. „Wiesz, Sylwiu, całe życie byłam grzeczna.
Uśmiechałam się, dolewałam kompotu, nie robiłam scen. I ludzie tacy jak ty na to właśnie liczą, że będziemy milczeć. Ale ja już nie milczę.
To ty zniszczyłaś sobie życie w chwili, gdy wybrałaś moją rodzinę. Idź do domu. Zobaczymy się w sądzie” – powiedziała i weszła do środka.
Kilka miesięcy później, wiosną, ruszył proces. Halina siedziała na sali sądowej w granatowej sukience z broszką mamy przy kołnierzu. Patrzyła, jak Sylwia, już bez uśmiechu, w szarym więziennym kostiumie, słucha odczytywanego aktu oskarżenia.
Zeznawała spokojnie i wyraźnie. Zeznawał Bogdan. Zeznawali inni pokrzywdzeni.
Fałszywego mecenasa Kwiatkowskiego zatrzymano na granicy, gdy próbował uciec do Czech. Wyrok zapadł jesienią, dokładnie rok po tamtym „zwykłym obiedzie”. Sylwia Kowalewska została skazana za oszustwo i groźby karalne.
Kwiatkowski za podszywanie się pod prawnika i współudział w wyłudzeniach.
Małżeństwo Damiana zostało unieważnione. Młody mężczyzna długo dochodził do siebie. Chodził do psychologa.
„Mamo, wiem, że słowo przepraszam niczego nie naprawi. Przez nią odwróciłem się od ciebie. Uwierzyłem, że jesteś złą matką, że mnie nie kochasz.
A ty przez cały ten czas mnie ratowałaś” – powiedział pewnego wieczoru, stojąc w progu rodzinnego mieszkania.
„Jesteś moim synem. Zawsze nim będziesz. Ale teraz nauczysz się patrzeć ludziom w ręce, nie tylko w oczy.
Obiecaj mi to” – odpowiedziała Halina, obejmując go mocno.
Dziś jest niedziela. Za oknem znów pada wrocławski deszcz, ten sam co rok temu, pachnący mokrym brukiem i opadłymi liśćmi. W kuchni unosi się zapach rosołu.
Przy stole siedzą Bogdan z gazetą i Damian, obierający ziemniaki i opowiadający o nowej pracy.
„Nauczyłam się jednej rzeczy. Dobroć nie oznacza słabości. Uprzejmość nie oznacza, że można nas deptać.
Można być kobietą łagodną, ciepłą, gościnną i jednocześnie taką, której nikt bezkarnie nie odbierze domu, godności ani rodziny” – mówi pani Halina.
„Kiedy ktoś każe ci podpisać coś ze strachu, kiedy grozi, że zniszczy ci życie, nie podpisuj, podnieś głowę, zadzwoń po pomoc i pamiętaj, że nigdy nie wiesz, kto stoi za twoimi plecami. Bo tamtego dnia w eleganckiej restauracji na wrocławskim rynku, kiedy myśleli, że mają mnie w garści, powiedziałam tylko cztery słowa: mój mąż już idzie. I te cztery słowa zmieniły wszystko” – dodaje.
Prokuratura apeluje do wszystkich osób, które mogły paść ofiarą podobnego procederu, o zgłaszanie się do organów ścigania. Sprawa Sylwii Kowalewskiej i Romana Kwiatkowskiego jest wciąż badana pod kątem kolejnych pokrzywdzonych. Jak podkreślają śledczy, mechanizm działania sprawców był zawsze identyczny – uwodzicielski uśmiech, szybkie zaręczyny, presja na rodzinę, fałszywe dokumenty i ucieczka z pieniędzmi.